Dziecko Wcześniak

Jak ułatwić dziecku adaptację w przedszkolu – wywiad z panią Reginą Wnęk

Jak przygotować dziecko do przedszkola

W niedługim czasie moi chłopcy zostaną przedszkolakami, dlatego zainteresowałam się tym, jak może wyglądać adaptacja w przedszkolu. Poruszyły mnie historie mam, których dzieci bardzo mocno przeżywały pierwsze dni w przedszkolu. Były łzy, histerie i lęk przed pozostaniem w obcym miejscu bez bliskiej osoby. Jak więc ułatwić dzieciom start i na co zwrócić uwagę przy wyborze przedszkola?  Co możemy zrobić, żeby krok po roku przygotować dzieci i pomóc im wejść w zupełnie nowy etap w ich życiu? Postanowiłam zapytać o opinię ekspertkę w tych sprawach – panią Reginę Wnęk.  

Witam Cię serdecznie. Opowiedz nam coś o sobie, czym się zajmujesz?

Jestem Edukatorką Pozytywnej Dyscypliny dla Rodziców, czyli pracuję z rodzicami indywidualnie i warsztatowo wspierając ich w duchu Pozytywnej Dyscypliny w ich zadaniach rodzicielskich. Jestem również Dyrektorką Niepublicznego Przedszkola i Żłobka FAIR PLAY przy ulicy Lipskiej w Krakowie. Mam trójkę maluchów – Lenka 4 lata, Michał 2 lata, Martynka 1 miesiąc, więc jak widać tematy żłobkowo-przedszkolne są u mnie na porządku dziennym 🙂

Jaką Twoim zdaniem rolę odgrywa przedszkole w rozwoju dziecka?

Bardzo ważną. W wieku przedszkolnym dziecko bardzo intensywnie się rozwija m.in. społecznie, intelektualnie czy fizycznie, dlatego ważnym jest, by miało ono zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju w tych obszarach, a także do zaspokajania pojawiających się w tym okresie specyficznych potrzeb (np. kontaktów społecznych). I takie warunki każdemu dziecku powinna zapewniać placówka przedszkolna.

Dzieci uczą się tam samodzielności i funkcjonowania w grupie. Uczą się, że są pewne zasady, których trzeba przestrzegać oraz inne osoby ze swoimi potrzebami, innymi niż nasze i jak to godzić. Uczą się wzajemnej pomocy, jak wnosić swój wkład w życie grupy – słowem mają okazję rozwinąć wiele umiejętności przydatnych czy niezbędnych w dorosłym życiu.

Poza tym takie miejsce jak przedszkole, gdzie możemy obserwować dane dziecko w wielu różnych aktywnościach na tle grupy, pozwala rozpoznać szczególne zdolności/talenty dziecka. Z drugiej strony można dostrzec ewentualne zaburzenia czy deficyty w rozwoju, które podczas edukacji przedszkolnej nie tylko mogą być zdiagnozowane, ale też poprzez codzienną pracę z dzieckiem, niwelowane.

przygotowanie dziecka do przedszkola

Jak uważasz, czy stopniowa i łagodna adaptacja w przedszkolu jest możliwa? Jeśli tak, jakie działania są do tego potrzebne?

Adaptacja jest procesem, którego celem jest przystosowanie się dziecka do nowej sytuacji, otoczenia, do nowego rytmu dnia. Ten proces powinien być zapoczątkowany odpowiednio wcześniej i przebiegać stopniowo, żeby nie narażać dziecka na szok, jakim na pewno będzie zostawienie go w obcym miejscu nagle na 6 czy 8 godzin. To, co możemy robić jako rodzice, to przygotowywać dziecko do tego momentu rozmową, opowiadając, co i dlaczego niedługo się wydarzy, co w przedszkolu będzie się działo itd. Pomocnym będzie czytanie czy oglądanie z dzieckiem bajek związanych właśnie z pójściem do przedszkola. Kolejnym krokiem jest wizyta w przedszkolu, zapoznanie z miejscem, opiekunkami/nauczycielkami. Jaką to będzie mieć formę i ile czasu będzie trwało, zależy od placówki. Takie działania zwiększają szanse na to, że adaptacja do nowego środowiska przebiegnie dla dziecka łagodnie.

Czy rodzice mogą uczestniczyć w programie adaptacyjnym?

Mogą, to zależy od ustaleń konkretnego przedszkola.

Czy przedszkola często oferują dni adaptacyjne lub integrację grupy przedszkolnej? Czy pomagają one w jakiś sposób dziecku, rodzicom i pracownikom przedszkola?

W większości tak. W naszej placówce jest to tydzień przed dniem rozpoczęcia uczęszczania do przedszkola. Dzieci mogą w ciągu tego tygodnia zapoznać się z miejscem, wychowawcami, innymi dziećmi. Mogą spędzić na sali pewien czas, uczestnicząc w normalnych aktywnościach grupy i integrując się z innymi dziećmi.

Jak zachowują się dzieci, które nie przeszły wcześniejszej adaptacji? Ile czasu potrzebują, żeby oswoić się z nową sytuacją?

Myślę, że to jest bardzo różnie. To zależy od dziecka i jego predyspozycji psychicznych. U każdego dziecka adaptacja przebiega w różnym tempie i w indywidualny sposób. Są takie, które szybko przystosowują się do zmian, ciekawość poznawcza bierze górę i wchodzą bez problemów w nieznaną do tej pory grupę rówieśniczą i otoczenie. Są takie, które na oswojenie się potrzebują więcej czasu. U niektórych są to 2-3 dni, u niektórych 2-3 tygodnie, u niektórych miesiąc czy dłużej. Tu nie ma reguły.

Czy w swojej praktyce spotykasz dzieci od razu gotowe do przedszkola, na rozstanie z rodzicami i szybko przyzwyczajające się do nowych warunków, miejsca i nowych osób?

Tak, są takie dzieci. Jednak dla większości tych kilka pierwszych dni jest najtrudniejsze.

Czy każde przedszkole oferuje program adaptacyjny?

Nie słyszałam, żeby to było wymagane przepisami, więc to pewnie zależy od przedszkola.

Jak brak adaptacji w przedszkolu wpływa na emocjonalność dziecka, jego komfort psychiczny i poczucie bezpieczeństwa?  

Jeśli dziecko zostaje pierwszy raz bez bliskich osób w nieznanym sobie, zupełnie nowym otoczeniu, ma pierwszy kontakt z dużą grupą rówieśników może czuć się zdezorientowane, zagubione, czy po prostu odczuwać lęk. Może budzić się w nim niepokój i niechęć do przedszkola. Rozłąka z rodzicami, od których jest uzależnione emocjonalnie, wywołuje w nim strach i zaburza poczucie bezpieczeństwa. Ta stresująca sytuacja dodatkowo utrudnia mu proces przystosowania się do nowego środowiska.

Czyli nasuwa się wniosek, że możemy stopniowo przyzwyczajać dziecko do pozostawania z kimś bliskim poza domem i oswajać je z większą grupą dzieci już wcześniej np. poprzez zajęcia grupowe. Możemy także wybrać przedszkole umożliwiające dni adaptacji czy integrację grupy przedszkolnej. Co jeszcze możemy zrobić dla dziecka, żeby ułatwić mu proces adaptacji w przedszkolu?

Tak, jak wspomniałam wyżej – przygotowywać rozmową, opowiadać, co się będzie działo, czytać bajki, opowiadania o tym temacie… Ważne, aby robić to w tonie zachęcającym dziecko, rozbudzającym w nim ciekawość. Musi też w nas samych być gotowość na posłanie dziecka do przedszkola. Jeśli sami się wahamy, dziecko bardzo szybko to wyczuje i będzie mu trudniej, poczuje się niepewnie, adaptacja może się nie udać. Pomocnym i wspierającym będzie dla niego nasze przekonanie, że to dobry pomysł, dobre miejsce i wiara w dziecko, że sobie poradzi. Przedstawmy dziecku przedszkole jako naturalny etap w jego życiu, jako miejsce wesołej zabawy, poznawania ciekawych rzeczy, gdzie jest miło i bezpiecznie.

Bardzo ważne jest też podejście do emocji naszego dziecka. Nazywajmy i pokazujmy, że rozumiemy i akceptujemy to, co nasze dziecko czuje („Widzę, że czujesz się smutny”, „Rozumiem, że to dla ciebie trudne i że bardzo tęsknisz”). Uczmy dziecko rozpoznawać i nazywać swoje emocje, towarzyszmy mu w trudnych odczuciach (możemy podać przykład ze swojego życia, jak nam było kiedyś trudno i ciężko i co zrobiliśmy, żeby poczuć się lepiej). Nauczmy go szukać rozwiązań, jak sobie z tym uczuciem poradzić („Co sprawi, że poczujesz się lepiej? Może Twoja ulubiona maskotka przytulanka albo moje zdjęcie w kieszonce”?). Na pewno nie zaprzeczajmy, nie bagatelizujmy ani nie umniejszajmy tego, co nasze dziecko czuje i co nam komunikuje. Czyli na komunikat od dziecka:  „Mamo, przedszkole jest głupie, nie chcę iść do przedszkola, nie lubię go” nie mówmy: „No co ty opowiadasz, w przedszkolu jest fajnie, nie mówisz tego poważnie, zobaczysz na pewno jak wejdziesz, to je polubisz…”

Dziękuję Ci bardzo za udzielenie wywiadu i oczywiście gratuluję z okazji narodzin Martynki 🙂

Dziękuję i pozdrawiam czytelników.

Regina Wnęk

Regina Wnęk

Pozytywna Dyscyplina i Coaching rodzicielski

https://www.facebook.com/coachpozytywnadyscyplina/

https://www.facebook.com/fairplaylipska/

www.reginawnek.pl

www.przedszkolefairplay.pl

 

 

 

 

No Comments
Leave a Reply